Toen Heikki Kovalainen zich in Barcelona met een flinke snelheid in de bandenstapels boorde en niet direct uit de auto sprong, waren er flink wat bezorgde gezichten in de Formule 1-paddock. Men vreesde voor verwondingen of misschien zelfs erger. Die vrees was van korte duur, want de Fin bleek in orde. Het is vandaag op de kop af veertien jaar geleden dat Ayrton Senna stierf en sindsdien is er geen dode meer gevallen in een Formule 1-auto. Wel sloeg de schrik een paar keer flink toe. Vandaag in de special: Ontsnapte coureurs.
Na de dood van Roland Ratzenberger en Ayrton Senna, hebben de veiligheidsmaatregelen in de Formule 1 een enorme sprong gemaakt. Cockpitranden werden verhoogd, crashtests werden intensiever en circuits kregen enorme grindbakken -later werden dat asfaltstroken- om de snelheid uit een glijdende auto te halen voordat hij de muur raakt. En deze maatregelen hebben hun vruchten afgeworpen. Sinds dat vreselijke weekend in 1994 zijn we ons af en toe weliswaar kapotgeschrokken, maar kon elke coureur zijn ongeluk navertellen.
Wendlinger wordt afgevoerd
Wat men vooral bijstaat van 1994 is dat weekend in Imola en de controverse rond de titel van Michael Schumacher. Wat minder in de collectieve geheugens is blijven hangen, is de klap van Karl Wendlinger in Monaco. De Oostenrijker crashte in zijn Sauber bij het uitkomen van de tunnel en sloeg met zijn hoofd tegen de vangrail, waardoor hij het bewustzijn verloor. Wendlinger lag wekenlang in coma, maar herstelde volledig. Peter Sauber liet hem in 1995 opnieuw rijden, maar Wendlinger werd nooit meer de oude en Sauber liet hem na een paar races gaan, wat eigenlijk de beste keuze was. Wendlinger stapte over naar de sportscars, waar hij een mooie voortzetting kende van zijn loopbaan.
McLaren wenst Hakkinen beterschap
Een jaar later was er drama in Adelaide. Mika Hakkinen crashte nadat zijn achterband leegliep en werd keihard met zijn helm tegen het stuur en de cockpitranden gesmeten. De impact van zijn helm tegen het stuur was zo hard, dat de afdrukken van de knopjes van het stuur in zijn helm stonden. Hakkinen had zijn tong ingeslikt en werd ter plekke door een arts gered, die een sneetje in zijn keel maakte, waardoor de Fin kon ademen. Hakkinen had een schedelbreuk van oor tot oor en werd opgenomen in het ziekenhuis. Gedurende de winter herstelde de Fin en in 1996 stond hij gewoon aan de start voor de eerste race. Twee jaar later pakte hij zijn eerste wereldtitel. Mika Hakkinen is de laatste Formule 1-coureur die in acuut levensgevaar verkeerde na een crash.
Michael Schumacher heeft ook ondervonden hoe sterk de Formule 1-wagens werden aan het einde van de jaren '90. De Duitse allesvreter crashte op Silverstone loeihard in Stowe Corner, nadat de auto amper afremde bij het aanremmen van de bocht. De Ferrari ging rechtdoor de banden in en Schumacher wilde direct uitstappen. Dat ging niet. De marshalls hielpen hem, maar de Duitser zakte terug in de cockpit en had gelijk door wat er mis was. Gebroken been. Het duurde maanden voordat Schumacher weer in actie kon komen, maar hij was niets van zijn snelheid verloren. Het jaar erop begon het tijdperk van Ferrari-dominantie en zou hij vijf titels op rij winnen.
Het wrak van de Prost
In 2001 werd de Formule 1-wereld opgeschrikt door een hevig ongeluk op Spa-Francorchamps. Luciano Burti vloog na een aanrijding met Eddie Irvine stuurloos in de banden in Blanchimont, de snelste bocht van het circuit. De Braziliaan begroef zijn Prost diep onder de banden en was even buiten westen. De marshalls zagen direct de ernst van de situatie en begonnen paniekerig aan de bandenstapels te trekken. Irvine hielp mee, wat het geheel een nog angstaanjagender beeld gaf. Uiteindelijk bleek Burti in orde, maar hij zou nooit meer een Formule 1-race rijden. Zijn helm had de impact doorstaan, maar niet zonder schade. Het was aan alle kanten ingedeukt en Burti had wat tijd nodig voordat hij zichzelf weer in de spiegel kon herkennen...
Vier jaar later was het circuit van Indianapolis het toneel van een stevig ongeluk. Ralf Schumacher verloor de controle over zijn Williams in de fameuze kombocht en sloeg achterwaarts in de muur. Het vizier van de Duitser was omhoog geklapt en Ralf lag bewusteloos in de auto. Broer Michael passeerde het wrak van Ralf meerdere malen en maakte zich grote zorgen. Ralf kwam nog in de auto weer bij en bleek slechts een flinke hersenschudding overgehouden te hebben aan de klap. Hij stond een paar races aan de kant, maar mocht het jaar erop gewoon aan de slag bij Toyota.
De laatste keer dat de schrik de paddock flink om het hart sloeg, was vorig jaar in Canada. Robert Kubica probeerde voor de hairpin een optimistische inhaalmanoeuvre bij Jarno Trulli en verloor zijn voorvleugel. De BMW werd stuurloos en Kubica klapte met extreem hoge snelheid in een betonnen muur. De auto spatte volledig uit elkaar en tolde over de baan. Alleen de cockpit was over en daarin hing een bewusteloze Kubica. Zijn voeten staken uit de auto en de BMW-pitmuur keek vol ongeloof en spanning naar de monitoren. Kubica bleek prima in orde en stond slechts één race aan de kant.
De huidige Formule 1-auto's zijn bijzonder veilig. Dat hebben de bovengenoemde crashes wel bewezen. Autosport blijft echter altijd gevaarlijk en een ongeluk zit in een heel klein hoekje. Een flinke crash draagt bij aan het spektakel, zo lang de coureur zijn belevenissen maar na kan vertellen, het liefst direct na de klap, voor de camera's van de verzamelde pers. De FIA heeft de afgelopen veertien jaar bijzonder goed werk verricht en de Formule 1 is veiliger dan ooit. Het blijft echter een sport waarbij auto's met meer dan driehonderd kilometer per uur wiel-aan-wiel rijden en dat is nooit vrij van gevaar. Het is te hopen dat we ons in de toekomst blijven verbazen over de kracht van de Formule 1-wagens en de weerstand van de coureurs...
Paul Ricard